Overslaan en naar de inhoud gaan
Advieslijn 078 48 04 61
Onafhankelijk Leven
Advieslijn 078 48 04 61
Onafhankelijk Leven

Vlaams Mensenrechteninstituut deelt onze bezorgdheden over hervormingsplannen van minister Gennez

Nieuws do 03 september 2026, door Lore Van Welden

Eind juni publiceerde het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI), de onafhankelijke toezichthouder die binnen de Vlaamse bevoegdheden waakt over de mensrechten, een advies over de hervormingsplannen van minister Caroline Gennez voor mensen met een handicap. De grote lijnen van de hervormingen werden in mei 2025 goedgekeurd door de Vlaamse regering en vastgelegd in een conceptnota. Het VMRI formuleert aandachtspunten over de onderbouwing van de plannen, de betrokkenheid van mensen met een handicap, de bescherming van hun rechten en hun keuzevrijheid en zelfregie.

Veel van die punten uit het advies kaart Onafhankelijk Leven al langer aan. Met de campagne Ongehoord! Niet Akkoord! waarschuwen we al maanden voor de mogelijke gevolgen van de hervormingen. Het advies van het VMRI toont opnieuw dat vanuit een mensenrechtenperspectief belangrijke vragen bij de hervormingen blijven bestaan. vanuit mensenrechtenperspectief belangrijke vragen bij de hervormingen blijven bestaan.

Lien

Waar zijn de cijfers?

Minister Gennez wil met de hervorming meer mensen de nodige ondersteuning bieden en de wachtlijsten terugdringen. Dat doel steunen we. Maar waarop is de verwachting gebaseerd deze hervorming daar ook voor zal zorgen? Het VMRI stelt vast dat de onderbouwing tekortschiet: “Verschillende aannames in de conceptnota missen onderliggende onderzoeksgegevens, waardoor ze niet kunnen worden gestaafd.” Het VMRI vraagt daarom om de hervorming te onderbouwen met betrouwbare kwantitatieve en kwalitatieve gegevens, duidelijke doelstellingen en meetbare indicatoren. Zonder die onderbouwing weten we niet of de hervorming daadwerkelijk meer mensen zal ondersteunen, terwijl bestaande ondersteuning wel dreigt weg te vallen.

Aan tafel zitten is nog geen echte inspraak

Het VMRI besteedt ook veel aandacht aan de inspraak van mensen met een handicap. Het VMRI vraagt dat mensen met een handicap en hun representatieve organisaties structureel betrokken worden bij de verdere uitwerking en evaluatie van het beleid.

Vandaag is die brede betrokkenheid er volgens Onafhankelijk Leven onvoldoende. Er lopen gesprekken, maar die vinden plaats binenn beperkte groepen en achter gesloten deuren. Aan tafel zitten volstaat niet. Mensen met een handicap moeten richting kunnen geven aan beslissingen die hun leven bepalen.

Keuzevrijheid onder druk

Ook over keuzevrijheid en zelfregie is het VMRI duidelijk. Mensen met een handicap hebben het recht om zelf te bepalen waar en met wie ze wonen en welke ondersteuning ze nodig hebben. Het VMRI vraagt de Vlaamse Regering daarom expliciet: “Waarborg toegang tot persoonlijke assistentie met eigen regie en persoonsgerichte financiering.”

Onafhankelijk Leven vreest dat net die keuzevrijheid door de hervormingen wordt ingeperkt. Minder mensen zouden toegang krijgen tot een persoonsvolgend budget en wie er wel een krijgt, zou het minder vrij kunnen besteden. Daardoor krijgen mensen met een handicap minder ruimte om hun ondersteuning zelf vorm te geven.

Tijd om bij te sturen

Ook Onafhankelijk Leven wil dat de wachtlijsten verdwijnen en dat meer mensen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Hervormingen zijn noodzakelijk, maar mogen niet ten koste gaan van de rechten van mensen met een handicap.

Omdat de plannen nog niet definitief zijn, vragen we minister Gennez om de bezorgdheden van mensen met een handicap en de aanbevelingen van het VMRI mee te nemen in de verdere uitwerking.

Van de Vlaamse Regering verwachten we dat ze haar verplichtingen nakomt en de rechten van mensen met een handicap respecteert, beschermt en waarborgt.

Blijf op de hoogte van al onze acties

Via onze maandelijkse nieuwsbrief blijf je op de hoogte van al onze acties, projecten en campagnes.