Petitie ‘Ongehoord?! Niet akkoord!’ - mensen met een handicap moeten écht betrokken worden bij uitrol hervormingen

Eind mei publiceerde minister Caroline Gennez een conceptnota waarin ze uitlegt hoe ze het ondersteuningsbeleid voor mensen met een handicap wil veranderen. De minister benadrukte toen dat ze de hervormingen samen met alle betrokkenen verder zou uitwerken.

Onafhankelijk Leven maakt zich samen met vele andere organisaties grote zorgen over het hervormingsproces en de inhoudelijke koers. Samen met Absoluut, Kannet, Gezin&Handicap en vele anderen trekken we aan de alarmbel met een petitie.

De minister haalt in de conceptnota enkele terechte knelpunten aan zoals lange wachtlijsten, het tekort aan aanbod voor mensen met complexe noden en het gebrek aan inclusie in de samenleving. De oplossingen die naar voor geschoven worden, roepen echter veel vragen op. Onafhankelijk Leven uitte al meermaals zijn bezorgdheid.

Onze bezorgdheden

• Minder mensen zouden een persoonsvolgend budget (PVB) krijgen want mensen met een lagere ondersteuningsnood zouden worden doorverwezen naar Rechtstreeks Toegankelijke Hulp (RTH).

• De minister wil meer mogelijkheden binnen RTH creëren, maar het is onduidelijk welke middelen daarvoor beschikbaar zijn en hoe het systeem echt vraaggestuurd zal werken.

• Wie wél een persoonlijk budget krijgt of heeft, zou minder mogelijkheden hebben om dat flexibel in te zetten.

• Voor minderjarigen blijven twee aparte systemen bestaan: PAB (persoonlijke-assistentiebudget) en MFC (voorzieningen). Dat maakt alles onnodig ingewikkeld, zeker bij de overgang naar meerderjarigheid. Dit is een gemiste kans om meer regie en kansen op een inclusief leven te bieden aan gezinnen.

• Meer dan 18.000 mensen wachten vandaag op een PVB. Nog eens duizenden wachten op een PAB of ondersteuning door een MFC of RTH-dienst. Het is onduidelijk of en wanneer zij de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.

De hervormingsvoorstellen van de Vlaamse regering zijn een bedreiging voor het recht op ondersteuning, keuzevrijheid en zelfregie. Onafhankelijk Leven kan enkel instemmen met een hervormingsplan dat de rechten van mensen met een handicap versterkt, niet verzwakt.

Geen oprecht participatief traject

Om de conceptnota verder uit te werken startte de minister een hervormingstraject waarin organisaties feedback konden geven. Maar dat traject verloopt in een razendsnel tempo, is niet transparant en gaat niet in op onze belangrijkste bezorgdheden. Onafhankelijk Leven betreurt ten zeerste dat er geen oprecht participatief traject gelopen wordt.

Wij gaven onze mening via werkgroepen en officiële kanalen, bijvoorbeeld door mee te werken aan het advies van de Vlaamse Raad Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Dit adviesorgaan benadrukt dat een hervorming van deze omvang alleen kan slagen als het traject transparant, participatief en goed onderbouwd wordt opgezet. Iets wat nu niet het geval is.

Ook NOOZO, de Vlaamse adviesraad Handicap, uitte ernstige zorgen en wijst erop dat de rechten van mensen met een handicap altijd centraal moeten staan.

De conceptnota is opgesteld zonder te luisteren naar mensen met een handicap, maar heeft wel een grote impact op hun leven. Omdat de stem van mensen met een handicap niet gehoord is, vertrekt de nota vanuit het aanwezige aanbod en niet vanuit de noden die mensen met een handicap hebben. Zij zullen daardoor inboeten aan levenskwaliteit.

Campagne Ongehoord?! Niet Akkoord!

Samen met Absoluut, Kannet, Gezin&Handicap en verschillende andere organisaties starten we de campagne ‘Ongehoord?! Niet Akkoord!’. We vragen aan minister Gennez en de Vlaamse regering om:

• écht te luisteren naar de bezorgdheden van mensen met een handicap en hen betekenisvol te betrekken bij het hervormingstraject;

• zelfregie en keuzevrijheid van mensen met een handicap te respecteren;

• het recht op een inclusief leven centraal te plaatsen in het beleid.