Hervormingsvoorstel minister Gennez rond PAB bedreigt draagkracht zorggezinnen

Vandaag kunnen zorggezinnen het PAB flexibel inzetten volgens hun ondersteuningsnoden. De overheid wil dagelijkse huishoudelijke ondersteuning en poetshulp niet langer laten betalen met het PAB, vanuit de redenering dat die ondersteuning ten goede komt aan het gezin en niet rechtstreeks aan het kind. Maar in een zorggezin valt die grens niet zomaar te trekken, zeggen de organisaties.

Huishoudelijke ondersteuning hoort bij de zorg van het kind

Extra was door incontinentie, speekselvloed of frequent braken, extra poetswerk door eet- of gedragsmoeilijkheden, het reinigen van hulpmiddelen, het bereiden van aangepaste voeding zijn geen gewone huishoudelijke taken. Ze vloeien voort uit de handicap en horen bij de zorg voor het kind. Ondersteuning bij deze taken beschermt niet alleen de draagkracht van het gezin, maar komt ook rechtstreeks het kind ten goede.

“De overheid lijkt niet te beseffen hoeveel extra ballen een zorggezin in de lucht houdt: meer doktersafspraken en therapieën, overleg met school en hulpverleners, administratie en vervoer en vaak ook meer praktische zorg thuis. Heel wat gezinnen organiseren deze ondersteuning vandaag creatief en evenwichtig. Huishoudelijke ondersteuning lijkt in theorie op het gezin gericht, maar maakt in werkelijkheid tijd vrij voor wat ouders zelf belangrijk vinden: er zijn voor hun kind,” zegt Ann-Sophie Vanderschueren van Gezin en Handicap.

"Praktische ondersteuning maakt het mogelijk om de zorg thuis vol te houden en aan het werk te blijven. Valt die hulp weg, dan dreigen ouders minder te werken, loopbaankansen te missen of volledig uit te vallen. Dat raakt aan hun inkomen en welzijn, maar ook hun sociale rechten op lange termijn. Wat op de ene plaats een besparing lijkt, kan elders tot hoge kosten leiden", voegt Ann-Sophie van Gezin & Handicap er nog aan toe.

Hervorming raakt zorggezinnen ook financieel

Als huishoudelijke hulp niet langer met het PAB kan worden betaald, dreigen gezinnen die kost zelf te moeten dragen. De overheid verwijst naar de zorgtoeslag als alternatief. Maar die toeslag dient ook om andere extra kosten door de handicap te betalen, zoals therapie, vervoer, hulpmiddelen en medische kosten. Gezinnen hebben die middelen dus vandaag al nodig.

“De hervorming wordt verdedigd vanuit de wens om middelen efficiënter in te zetten. Maar de vraag is of dit in de praktijk zal lukken. Enkele uren thuis- of gezinszorg zijn vaak een beperkte investering die problemen voorkomt. Die hulp houdt gezinnen overeind, voorkomt crisissen en maakt thuis wonen mogelijk. Valt ze weg, dan kan sneller duurdere begeleiding of (residentiële) opvang nodig zijn. Dat is extra problematisch omdat gespecialiseerde ondersteuning niet altijd meteen beschikbaar is,” zegt Valerie Demedts van De Ouders vzw.

“Willen we dat kinderen met een handicap zo lang mogelijk thuis wonen? Dat ouders ouder kunnen blijven? Dat pleegzorgers hun engagement kunnen volhouden? En dat inclusie sterker wordt? Dan mogen we net niet de ondersteuning schrappen die dit mogelijk maakt. Huishoudelijke hulp kan ervoor zorgen dat een zorggezin blijft functioneren, een pleegplaatsing standhoudt en een kind met een handicap thuis kan blijven wonen,” aldus Valerie van De Ouders vzw.

Het Cliëntenforum, De Ouders, Gezin en Handicap, Ouders voor Inclusie, Pleegzorg Vlaanderen, Kannet en Onafhankelijk Leven begrijpen dat hervormingen nodig zijn, maar vragen dat de overheid vertrekt vanuit de werkelijke ondersteuningsnoden van kinderen met een handicap en hun gezinnen.

"Ondersteuning schrappen zonder betaalbaar alternatief bedreigt niet alleen de zorg op zich, maar ook de gezondheid, arbeidsdeelname en financiële zekerheid van de mensen die vandaag al het grootste deel van die zorg dragen," besluiten de organisaties.