Elis studeert orthopedagogie. Vorig academiejaar vielen haar stageplannen in het water. Niet omdat ze te laat was of niet gemotiveerd, maar omdat ze een visuele handicap heeft. Wat een simpele zoektocht moest worden, mondde uit in een uitputtende reeks afwijzingen. Achttien om precies te zijn. Bij Onafhankelijk Leven kreeg ze wel de kans om praktijkervaring op te doen. Wij spraken met haar over haar zoektocht en ervaringen als stagiaire.
In het tweede academiejaar moest Elis, net als alle andere studenten, een organisatie vinden voor een instapstage. Een eerste kennismaking met het werkveld, een opdracht die normaal gezien weinig hindernissen oplevert. Maar voor haar liep het anders.
“Eigenlijk had ik mijn stage vorig jaar al moeten doen,” vertelt Elis. “Ik wist dat het moeilijker zou worden door mijn visuele handicap, maar dat het zó zwaar zou zijn, had ik nooit verwacht.”
Met haar lijstje officiële stageplaatsen van HoGent trok ze door West-Vlaanderen en Gent. Overal hetzelfde antwoord: “We zoeken geen stagiairs.”
Een excuus dat steeds minder geloofwaardig klonk, zeker omdat ze allemaal op de officiële lijst stonden.
Gaandeweg werd duidelijk waarom: haar blindheid.
“Werkgevers weten volgens mij gewoon niet wat er mogelijk is. Ze denken meteen: dat gaat niet, dat wordt moeilijk, we hebben er de middelen niet voor.”
Wat ze bij de achttiende organisatie te horen kreeg, kroop onder haar huid. “Een medewerker zei letterlijk: ‘Ik weet niet wat jij hier komt doen. Jij zal de job van orthopedagoge nooit kunnen uitoefenen. Dat is een visueel beroep.’”
Elis slikte, haar stagecoördinatoren zaten erbij. Niemand wist wat te zeggen.
“Ik beet op mijn tanden om niet te huilen. Het was duidelijk: hier ging het niet. Heel even dacht ik: misschien stop ik beter met mijn opleiding. Ik was het zo beu om telkens opnieuw te horen dat iets niet lukt.”
Elis had nog één naam op haar lijstje staan: Onafhankelijk Leven. Hier kreeg ze wel een kans.
Ze mocht proeven van de verschillende dingen die Onafhankelijk Leven doet: huisbezoeken, de advieslijn, vrijwilligerswerking, beleid, zelfs actievoeren in Brussel.
“Dat was nieuw voor mij. Dat iemand zei: ‘Kom erbij, ervaar het.’ Overal werd ik bij betrokken.”
Sinds haar stage begrijpt Elis beter wat Onafhankelijk Leven doet. “Ik was al lid en dacht dat de organisatie vooral bijstand bood bij een persoonlijke-assistentiebudget (PAB) of persoonsvolgend budget (PVB). Maar er zit veel meer achter, zoals mensenrechten en ervaringsdeskundigheid. Dat wist ik niet.”
Elis is mild voor de mensen die haar eerder afwezen. “Mensen doen dat niet uit slechte wil. Niemand zegt: ‘We gaan Elis nu eens discrimineren.’ Het is onwetendheid. Werkgevers weten niet welke aanpassingen bestaan of hoe eenvoudig sommige oplossingen zijn.”
“Ik heb bijvoorbeeld mijn eigen laptop met voorleessoftware en een brailleleesregel. Dat is het. Die software kan je trouwens ook installeren op andere computers, maar voor veel werkgevers klinkt dat als iets enorm.”
Werkgevers focussen vaak op de mogelijke moeilijkheden, terwijl een werknemer met een handicap juist een troef kan zijn. Dat bleek ook tijdens Elis haar stage:
“Tijdens een huisbezoek hielp ik een iets oudere blinde man die vastliep met zijn gsm. Omdat ik zelf blind ben, kon ik echt op maat helpen en hem tips geven.”
Tijdens haar stage hoorde Elis talloze verhalen van mensen met een handicap. “Overal hoor ik dezelfde bezorgdheid over de hervormingsplannen van minister Gennez,” vertelt ze. “Kan ik de ondersteuning die ik nu heb blijven gebruiken? En blijft het even flexibel?”
Daarnaast is Elis zelf absoluut niet te spreken over het idee dat mensen met een lage ondersteuningsnood misschien geen persoonsvolgend budget meer zouden krijgen in de toekomst. “Als die hervormingsplannen doorgaan en mensen verplicht worden om via diensten ondersteuning in te kopen, dan voelt het alsof we vrijheid en keuzes verliezen!”
“Politici zijn dus echt niet goed bezig,” zegt ze zonder omwegen. “Soms denk ik: zet hen eens in onze plaats. Een dag in een rolstoel, of met een donkere bril, met een arm vastgebonden. Ze zouden het voelen.”
Ook haar persoonlijke toekomst voelt onzeker: “Ik ben bang om te solliciteren. Veel organisaties waar ik graag zou werken, waren dezelfde die mij geen stageplek wilden geven.”
Toch ziet ze lichtpuntjes. “Ik weet nu wat ik kan en dat werken wel mogelijk is. Dat geeft moed. Volgend jaar wil ik mijn vervolgstage opnieuw bij Onafhankelijk Leven doen.”
De moeizame zoektocht van Elis laat zien dat er nog veel werk aan de winkel is. Gelijkwaardige kansen zouden vanzelfsprekend moeten zijn, niet iets wat je moet afdwingen met doorzettingsvermogen.
Daarom heeft ze een boodschap aan werkgevers: “Praat met mensen met een handicap. Luister, stel vragen. Wijs hen niet af op basis van je eigen vooroordelen. Eén gesprek kan jou de mogelijkheden tonen en voor mensen met een handicap een wereld van verschil maken.”
Heb je een bijzonder verhaal, een pakkende getuigenis of een waardevolle ervaring die je graag met wilt delen? Laat je gegevens hier achter. We kunnen dan samen bekijken op welke manier we je verhaal het best tot zijn recht laten komen.
