Advieslijn 03 808 22 99

Ooit was er eens... het eerste PAB in Vlaanderen

Geschreven op di 27 augustus, 2013 door Koenraad Depauw in de categorie Nieuws

Ken je Onafhankelijk Leven, maar weet je niet hoe het PAB is ontstaan? Wie het eerste PAB kreeg en hoe dat gebeurde? Welke lange weg we hebben afgelegd om te staan waar we vandaag staan? Aline Looten schreef hierover haar masterproef met als titel 'Een geschiedenis van het PAB'. In onderstaand artikel krijg je een voorproefje van deze masterproef. Onderaan het artikel vind je een link naar het volledige werk.

Ken je Onafhankelijk Leven, maar weet je niet hoe het PAB is ontstaan? Wie het eerste PAB kreeg en hoe dat gebeurde? Welke lange weg we hebben afgelegd om te staan waar we vandaag staan? Aline Looten schreef hierover haar masterproef met als titel 'Een geschiedenis van het PAB'. In onderstaand artikel krijg je een voorproefje van deze masterproef. Onderaan het artikel vind je een link naar het volledige werk.

Ooit was er eens … het eerste PAB in Vlaanderen

Ken je Onafhankelijk Leven, maar weet je niet hoe het PAB is ontstaan? Wie het eerste PAB kreeg en hoe dat gebeurde? Welke lange weg we hebben afgelegd om te staan waar we vandaag staan? Aline Looten schreef hierover haar masterproef met als titel 'Een geschiedenis van het PAB'. In onderstaand artikel lees je een voorproefje van deze masterproef. Onderaan het artikel vind je een link naar het volledige werk.

Over een lange weg naar meer zelfbepaling door en voor personen met een handicap

Zaken zoals vrijheid, zelfstandigheid en zelfbepaling worden door onze samenleving hoog in het vaandel gedragen. Door vele mensen worden ze bovendien als een vanzelfsprekendheid gezien, maar voor personen met een handicap zijn ze dat vaak (nog) niet. Onafhankelijk Leven is een vereniging die zich engageert om hierin verandering te brengen. In mei lanceerde ze een gloednieuwe campagne onder de slogan ‘De gemakkelijkste vraag ter wereld’. Alhoewel, echt nieuw is deze campagne niet. De achterliggende eis voor een gelijkwaardige behandeling, kansen en vrijheid is al meer dan vijfentwintig jaar oud. Weet u hoe Onafhankelijk Leven ontstaan is? Weet u hoe veel inspanningen gedaan werden zodat u vandaag kan gebruik maken van een PAB? Niet echt, zegt u? Wel, als u meer wil weten over de brutale mond van het handjevol personen met een handicap en over de schelmenstreken die zij uithaalden om na vijftien jaren roepen in de woestijn eindelijk een PAB te krijgen, bent u hier aan het juiste adres.

Beu om zelf te betalen

Vijfentwintig jaar geleden besloot een handvol personen dat het genoeg geweest was. Elk van hen had een fysieke handicap en daardoor behoefte aan assistentie bij handelingen in het dagelijkse leven. Elk van hen wenste zelfstandig te wonen, verhuizen naar een voorziening waar alle nodige assistentie aanwezig zou zijn, zag geen van hen zitten. Werken met diensten die assistentie boden aan huis ging niet altijd over een leien dakje. Vrienden, familie en vrijwilligers konden bijspringen, maar ook aan hun draagkracht was een grens en bovendien wilde niet iedereen op hen beroep doen. Jan-Jan Sabbe, Jos Huys, Luc Demarez en Eddy Denayer, vier jonge gasten met een handicap, maakten om al deze redenen gebruik van persoonlijke assistentie. Net zoals budgethouders vandaag doen, wierven ook zij hun eigen assistenten aan en beslisten zij zelf welke taken deze zouden uitvoeren. Alleen, in die tijd bestonden er nog geen PAB’s en PGB’s. Jan-Jan, Jos, Luc en Eddy konden de kosten van hun persoonlijke assistentie nergens terugbetaald krijgen en moesten alles uit eigen zak betalen. Hun vrijheid had een hoge prijs en dat werden ze beu.

Luc en Jan-Jan hadden gehoord dat andere personen met een handicap in het buitenland aan het ijveren waren voor de terugbetaling van persoonlijke assistenten. Ze besloten om de handen in elkaar te slaan. Samen met Jos en Eddy stichtten ze in 1987 de vereniging Independent Living Vlaanderen. Hun grote doel: terugbetaling van hun persoonlijke assistentie door het Vlaams Fonds.

De ontsnapping

Jan-Jan, Luc, Eddy en Jos waren met zijn vieren hun queeste begonnen, maar kregen al snel gezelschap van andere personen met een fysieke handicap waaronder Ann Sleeckx. Ann was na een ongeval in een rolstoel beland en moest omwille van haar behoefte aan assistentie naar een voorziening verhuizen. Met aanmoediging en ondersteuning van Jan-Jan slaagde Ann er in terug zelfstandig te gaan wonen. Destijds werd Ann’s verhuis uit de voorziening gezien als ‘een ontsnapping’. Men was het niet gewoon dat personen met een handicap zelf het heft in handen zouden nemen. Men had er niet veel vertrouwen in dat ze zelfstandig zouden kunnen leven, en dat ze ooit terugbetaling zouden krijgen voor persoonlijke assistentie, dacht men, was een grote illusie!

Brutale monden                                                        

De jaren ’90 waren voor Independent Living Vlaanderen tien lange jaren van strijd. Ze spanden rechtszaken aan tegen het OCMW en het Vlaams Fonds om zo de kosten van hun persoonlijke assistentie terugbetaald te krijgen. Regelmatig voerden zij actie om hun standpunten kracht bij te zetten en de nood aan persoonlijke assistentie bij het brede publiek kenbaar te maken. Ze bezetten de kantoren van het Vlaams Fonds, overnachtten op de stoep voor de kantoren van het Vlaams Fonds en hielden regelmatig protestmarsen. Andere verenigingen voor personen met een handicap zoals KVG en VFG steunden de vraag naar terugbetaling van persoonlijke assistentie, maar vonden de aanpak Independent Living Vlaanderen soms te extreem. Independent Living Vlaanderen had de reputatie echte amokmakers te zijn, maar wilskracht en doorzettingsvermogen toonden ze in overvloed.

Experimenteren

Na uitgebreide protesten van Independent Living Vlaanderen en talrijke andere gehandicaptenorganisaties die zich ondertussen ook achter de vraag naar persoonlijke assistentiebudgetten geschaard hadden, beloofde de minister van welzijn een experiment met PAB’s. Zestien personen met een fysieke handicap mochten deelnemen en zouden nauw opgevolgd worden door een wetenschappelijk team. Na dit eerste experiment zou twee jaar later een tweede experiment volgen om na te gaan of personen met een sensorische of verstandelijke handicap ook met persoonlijke assistentie konden werken. Geloof het of niet, de opkomst voor de experimenten was erg pover. Zo pover zelfs dat niet alle plaatsen voor deelnemers opgevuld geraakten.

Doel bereikt?

Terwijl de experimenten volop bezig waren, werd in het Vlaams Parlement druk gediscussieerd over een officiële regeling voor PAB’s. Parlementslid Guy Swennen had hiervoor het initiatief genomen, maar kreeg aanvankelijk te maken met heel wat verzet. Pas toen in 1999 een nieuwe regering verkozen werd, kwam het licht voor de PAB’s op groen te staan. De officiële regeling kwam een jaar later en in de zomer van 2001 kende het Vlaams Fonds de eerste PAB’s toe. Independent Living Vlaanderen had haar grote doel bereikt maar hield er niet mee op. Ook vandaag bestaat Independent Living Vlaanderen nog, ze heten nu Onafhankelijk Leven en strijden nog steeds voor meer zelfbepaling voor personen met een handicap.

Meer weten

Wil u weten hoe Jan-Jan Sabbe het allereerste PAB toegekend kreeg? Wil u weten hoe Ann Sleeckx ontsnapte uit de voorziening? Wil u weten waarom het experiment voor personen met een auditieve handicap mislukte? Kortom, wil u meer weten over de geschiedenis van het PAB. Vorig academiejaar werd aan de KULeuven een masterproef geschreven over de geschiedenis van het Persoonlijk Assistentiebudget in Vlaanderen. Ik wens u veel leesplezier.

Klik hier om de masterproef te lezen

< Terug naar nieuwsoverzicht

Lid worden

Als lid van Onafhanklijk Leven vzw geniet je van interessante voordelen.

Ontdek de voordelen

Ontvang onze laatste nieuwtjes

Door jouw gegevens in te vullen, ga je akkoord met onze privacy policy.

Volg ons via social media

Klik hier en praat met ons mee

Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies.

Akkoord