Advieslijn 03 808 22 99

onafhankelijk leven leidt tot isolement

Geschreven op do 16 april, 2015 door Peter Lambreghts in de categorie vorming

onafhankelijk leven leidt tot isolement

In deel vier uit de ENIL Myth-Buster weerleggen we opnieuw een typische misvatting. Vaak begrijpt men onafhankelijk leven als persoon met een beperking als dag in dag uit op je ééntje zitten te verkommeren. Niets is minder waar. Onafhankelijk Leven betekent juist actief en betrokken zijn, in verbinding met mensen waarvoor je zelf kiest.

Mythe: Mensen met een beperking zullen geïsoleerd en eenzaam zijn als ze onafhankelijk leven. Onafhankelijk leven betekent dat je weg moet van je familie en dat je op je eentje moet wonen.
Feit: Onafhankelijk leven betekent niet dat mensen alleen moeten leven, maar impliceert wel dat ze kunnen kiezen waar en met wie ze leven.


BIJ VOORSTANDERS VAN DE INSTITUTIONELE ZORG leeft vaak de gedachte dat mensen met een beperking het risico lopen om geïsoleerd te geraken en te vereenzamen als ze onafhankelijk in de samenleving wonen. Zij stellen dat mensen met een handicap gelukkiger zijn in residentiële instellingen, omdat ze bij hun 'vrienden' (dat wil zeggen andere mensen met een handicap) zijn. Deze visie is zowel neerbuigend als onjuist. In feite zijn residentiële instellingen zelf vaak synoniem voor isolatie en afzondering omwille van een aantal redenen die we hieronder aanhalen.

Heel vaak worden de groepen van mensen die in residentiële instellingen wonen samengesteld door professionals. Zij verblijven dan in hetzelfde huis of in een bepaald gebouw vanwege de specifieke aard of de graad van hun handicap, niet op basis van hun eigen persoonlijke voorkeur. Hun woonomgeving ligt vaak ver van waar hun familie en vrienden wonen, wat resulteert in het verlies van natuurlijke netwerken tot  ondersteuning. Voor sommigen is het zelfs zo dat ze reeds als baby of kind naar een instelling worden gebracht, wat betekent dat ze nooit een kans hebben gehad om een band met hun gezin of familie te ontwikkelen.

Er zijn nog andere factoren die verklaren waarom residentiële instellingen er doorgaans toe bijdragen dat haar bewoners steeds meer geïsoleerd en afgescheiden geraken. Zo krijgen mensen in de residentiële zorg vaak niet de kans om zelf te beslissen wat ze in het dagelijkse leven doen en laten. Hun dagen worden voor hen georganiseerd en ze worden over beschermd. In plaats van te worden ondersteund opdat ze gebruik kunnen maken van de gewone diensten, voor iedereen in de maatschappij, hebben ze reeds alle diensten bij zich waar ze wonen (bijvoorbeeld een arts, een tandarts of een kapper).
Mensen met een beperking in residentiële instellingen ervaren ook obstakels in verband met hun verplaatsingen, omdat ze er vaak niet ondersteund worden om het openbaar vervoer te gebruiken. In plaats daarvan worden ze vervoerd in 'speciale busjes' die verbonden zijn aan de wooneenheid of het dagcentrum. Als alternatief kan een persoon met een beperking mits de juiste ondersteuning wel onafhankelijk leven in de maatschappij, met toegang tot lokale diensten, zoals openbare recreatie, vervoer, medische diensten, opleidingsmogelijkheden, enzovoort. Het is natuurlijk belangrijk dat al deze diensten in de gewone samenleving ook toegankelijk worden gemaakt voor mensen met een beperking.

Daartegenover staat dat onafhankelijk leven wel oog heeft voor het ruimere netwerk in het leven van een mens. Het stelt ieder individu in staat om te kiezen waar en met wie hij/zij wil wonen. Dit kan thuis bij zijn/haar familie zijn, in een huis dat hij/zij met anderen deelt of in een appartement met vrienden, of in een eigen huis. Het belangrijkste is altijd dat, als een persoon ervoor kiest om samen te wonen met zijn/haar familie, dit niet betekent dat hij/zij automatisch wordt aangewezen op de informele zorg door zijn/haar familieleden. Daar waar residentiële zorg alleen ondersteuning biedt in één allesomvattend pakket met inbegrip van huisvesting, onderstreept onafhankelijk leven veel meer het belang om ondersteuning en huisvesting van elkaar los te koppelen.

Belangrijk is ook dat, als kinderen in opgroeien in een gezin, ze meer kansen krijgen om sterke en langdurige relaties te ontwikkelen, wat betekent dat ze tijdens het opgroeien goede ondersteunende netwerken zullen hebben en het voor hen uiteindelijk gemakkelijker zal zijn om te integreren in de maatschappij.
In plaats van mensen met een beperking in eenzaamheid te duwen, heeft onafhankelijk leven precies tot doel hen te voorzien van dezelfde mogelijkheden en vrijheden als mensen zonder een beperking. Dit impliceert ondersteuning en ontwikkeling van de interacties tussen de persoon met een beperking en zijn/haar vrienden en familie. Als mensen met een beperking individuele ondersteuning krijgen, hebben ze niet alleen meer keuzemogelijkheden en controle over hun leven, maar zijn ze bovendien ook in staat om actief deel te nemen aan en bij te dragen tot hun lokale gemeenschap.

De mythe voor volgende week: Er zijn te veel risico's verbonden aan onafhankelijk leven, zodat personen met een handicap een 'betere verzorging krijgen' binnen het kader van de institutionele zorg. Regelingen aangaande onafhankelijk leven, zoals persoonlijke budgetten, zijn te riskant voor mensen met een beperking en kunnen leiden tot fraude, verwaarlozing of misbruik.

< Terug naar nieuwsoverzicht

Lid worden

Als lid van Onafhanklijk Leven vzw geniet je van interessante voordelen.

Ontdek de voordelen

Ontvang onze laatste nieuwtjes

Door jouw gegevens in te vullen, ga je akkoord met onze privacy policy.

Volg ons via social media

Klik hier en praat met ons mee

Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies.

Akkoord