Advieslijn 03 808 22 99

"Het is mijn ambitie om zorggarantie te bieden aan de zwaarst zorgbehoevenden"

Geschreven op vr 23 oktober, 2015 door Marianne Callebaut in de categorie Invloed op het beleid

"Het is mijn ambitie om zorggarantie te bieden aan de zwaarst zorgbehoevenden"

Wie neemt ondersteuning voor personen met een beperking op in de maatschappij? Wie is verantwoordelijk, waar stopt die verantwoordelijkheid en hoe zit het met de keuze van de persoon zelf? Een belangrijk debat dat de naam ‘vermaatschappelijking van de zorg’ kreeg. Om het debat levend te houden en om deze bezorgdheden bespreekbaar te houden, vroegen wij de mening van enkele ‘bekende’ personen in de sector voor personen met een beperking. Om de reeks af te sluiten licht welzijnsminister Jo Vandeurzen het onderwerp toe.

Wie neemt ondersteuning voor personen met een beperking op in de maatschappij? Wie is verantwoordelijk, waar stopt die verantwoordelijkheid en hoe zit het met de keuze van de persoon zelf? Een belangrijk debat dat de naam ‘vermaatschappelijking van de zorg’ kreeg.

Niet iedereen verstaat hetzelfde onder dat begrip en dat leidt bij sommigen tot bezorgdheden. Zal ik verplicht worden om gebruik te maken van reguliere diensten? Moeten mijn vrienden voor mijn ondersteuning instaan, ook als ik dat niet wil?
Om het debat levend te houden en om deze bezorgdheden bespreekbaar te houden, vroegen wij de mening van enkele ‘bekende’ personen in de sector voor personen met een beperking.

In het interview hieronder geeft welzijnsminister Jo Vandeurzen zelf meer uitleg over dit onderwerp. Hij licht ook toe hoe dit begrip binnen het uitgestippelde beleid past en geeft meer duidelijkheid over vragen en bezorgdheden die bij mensen leven.


Hoe zou u vermaatschappelijking van de zorg beschrijven?

Vermaatschappelijking van de zorg betekent dat burgers en overheid samen zorg opnemen voor wie ondersteuning nodig heeft. De overheid heeft daarbij een faciliterende taak. Zij maakt zorg mogelijk en haalbaar voor wie ernaar vraagt. Vlaanderen kent veel mantelzorgers: mensen die zorgen voor hoogbejaarde ouders,  voor een kind met psychische problemen of met een handicap of partners die zorgen voor hun zieke echtgeno(o)t(e). Vermaatschappelijking betekent voor mij dat we deze mensen daadwerkelijk helpen met een mix aan maatregelen. Zo is er financiële steun, want de combinatie van verhoogde medische kosten met vaak een lager gezinsinkomen is voor vele mantelzorgers een continue zorg. We maken ook psychologische steun mogelijk voor hen. Zij werken elke dag aan een warme samenleving door hun medemens onbaatzuchtig centraal te zetten. Dan is een luisterend oor, lotgenotencontact, en erkenning en waardering voor wat ze doen geen luxe. Ook  praktische steun is mogelijk door te voorzien in logeermogelijkheden, oppas en kortverblijf, vakantiemogelijkheden,… En we geven ook ondersteuning door in de regelgeving combinaties toe te laten van zorg en werk, al dan niet tijdelijk.
In een maatschappij die focust op  carrièremogelijkheden, productiviteit en rendement wordt ‘zorg dragen voor’ vaak gezien als een belemmering van onze persoonlijke ontwikkeling. Ik geloof daarom dat we opnieuw de verbinding tussen mensen centraal moeten stellen. Wat mensen samen doen, met en voor elkaar, is het fundament voor een samenleving.

Critici vertalen vermaatschappelijking nogal eens als de overheid die haar verantwoordelijkheid afschuift. Dat is het vooral niet. Naast het daadwerkelijk ondersteunen van mantelzorgers, is en blijft het de verantwoordelijkheid van de overheid om zorg te dragen voor de meest kwetsbaren. Als het natuurlijk netwerk rond een mens de zorg niet kan of wil opnemen of de zorglast de draagkracht van het netwerk overstijgt, moet de overheid optreden.

 

Hoe ziet u vermaatschappelijking van de zorg binnen het kader van zorgvernieuwing en PVF?

De zorgvernieuwing wil zeggen dat we mensen met een handicap uit hun afhankelijke positie halen en ze de regie over hun eigen leven in handen geven. De persoonsvolgende financiering is de techniek die we hiervoor hanteren: wie de centen in handen heeft, kan meer zelf bepalen hoe en door wie de zorg aan hem wordt verstrekt.

Meer dan 42.000 mensen krijgen dankzij de persoonsvolgende financiering de regie over hun eigen leven terug in handen. De voorbije decennia hadden mensen met een zware ondersteuningsnood weinig andere alternatieven dan institutionele zorg. En meestal zat die zorg geconcentreerd in voorzieningen buiten de samenleving. Met de persoonsvolgende financiering is de tendens ingezet om deze middelen weer maximaal IN de samenleving te integreren: met het basisondersteuningsbudget en rechtstreeks toegankelijke hulp wordt de persoon met een handicap en de mantelzorger daadwerkelijk versterkt. De 42.000 mensen die vandaag gebruik maken van handicapspecifieke zorg, kunnen met hun persoonsvolgend budget een meer inclusieve keuze maken, als zij dat wensen. Ook de voorzieningen zijn hoe langer hoe meer sociale ondernemers die zich vraaggericht opstellen. Conclusie?
Persoonsvolgende financiering is een sleutel tot vermaatschappelijking.


De bezorgdheid leeft bij mensen dat hun keuzevrijheid beperkt wordt door de concentrische cirkels. Dat ze sterk aangestuurd worden om zoveel mogelijk gebruik te maken van de eerste 4 cirkels. Denkt u dat mensen zich terecht of onterecht zorgen maken?

Ik begrijp de bekommernis, maar ze is inderdaad niet nodig. Het model met de concentrische cirkels, waarop mijn beleid is gebaseerd, is geen model waarbij de binnenste 4 cirkels moeten worden uitgeput vooraleer men beroep kan doen op handicapspecifieke zorg. 
De ongerustheid van mensen vat ik wel, zeker omdat we jarenlang wachtlijsten kennen. Het is mijn ambitie om zorggarantie te bieden aan de zwaarst zorgbehoevenden. Dit is, naast regie in eigen handen, de tweede doelstelling van Perspectief 2020 en ze geldt nog steeds. In het huidige beleid zitten meerdere maatregelen die bijdragen tot het behalen van deze doelstelling:

Het blijft noodzakelijk veel te investeren in niet-RTH, trap 2, voor mensen die nood hebben aan intensieve, handicapspecifieke ondersteuning. Daarom voorzien we 198 miljoen, 53 miljoen meer dan het totale budget van de vorige legislatuur.
Er is nog ruimte voor het boeken van efficiëntiewinsten in het huidige zorgaanbod.
De invoering van de persoonsvolgende financiering, een nieuwe financieringsmechanisme, houdt in dat de financiering van de zorgnoden losgekoppeld wordt van de financiering van de woon- en leefkosten. Ook dit houdt opportuniteiten in om de financiering van de zorg beter af te lijnen.
Voor wie de zorg verkiest te organiseren met behulp van mantelzorg en reguliere zorg, is er een laagdrempelig aanbod (RTH) voorzien waar zij zonder toegangscriteria of procedures beroep kunnen op doen. Naast een rechtstreeks toegankelijk aanbod (RTH), zullen mensen met een handicap én erkende ondersteuningsnood ook een basisondersteuningsbudget (BOB) krijgen. Hiermee krijgen zij de regie in handen om zelf hun zorg te organiseren en de niet-medische zorgkosten te financieren.
Met RTH en BOB bekomen we dat mensen een aantrekkelijk ondersteuningspakket krijgen dat voor hen het verschil kan maken.

Hoe ziet u de vermaatschappelijking van de zorg in verhouding tot andere maatschappelijke tendensen zoals  langer en meer werken?

Mensen die voor een zorgbehoevende willen zorgen doen dit omwille van de emotionele band. Dit is een verrijking voor beiden, zolang dit vrijwillig gebeurt en zolang draagkracht en draaglast in balans blijven.
Ik vind dat maatschappelijk waardevol. Een mens is maar betekenisvol in relatie tot de ander. Of het nu als mantelzorger, vrijwilliger, buurtbewoner of lid van een vereniging is, als mensen zich met elkaar verbonden weten door samen initiatief te nemen, is er minder eenzaamheid en minder verzuring.
Ik geloof sterk dat overheden, op alle niveaus, zorg moeten mogelijk maken vanuit de overtuiging dat de samenleving gezonder is als iedereen de ruimte krijgt om met en voor elkaar een rol van betekenis op te nemen.

< Terug naar nieuwsoverzicht

Lid worden

Als lid van Onafhanklijk Leven vzw geniet je van interessante voordelen.

Ontdek de voordelen

Ontvang onze laatste nieuwtjes

Door jouw gegevens in te vullen, ga je akkoord met onze privacy policy.

Volg ons via social media

Klik hier en praat met ons mee

Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies.

Akkoord