Advieslijn 03 808 22 99

Geen vertrouwen in huidig systeem RPC’s

Geschreven op vr 17 oktober, 2014 door Marianne Callebaut in de categorie Invloed op het beleid

Geen vertrouwen in huidig systeem RPC’s

In Vlaanderen bestaat geen afdwingbaar recht op zorg en assistentie voor personen met een beperking. Ondanks inspanningen van de overheid blijven veel vragen onbeantwoord. Er is een structureel tekort aan  middelen met als gevolg wachtlijsten die blijven groeien. Daarom werd gezocht naar een systeem dat op een ‘rechtvaardige manier’ de middelen verdeelt. Het systeem kreeg de naam zorgregie. Dat systeem kent een aantal moeilijkheden waar Onafhankelijk Leven vzw een alternatief voor formuleert. 

In Vlaanderen bestaat geen afdwingbaar recht op zorg en assistentie voor personen met een beperking. Ondanks inspanningen van de overheid blijven veel vragen onbeantwoord. Er is een structureel tekort aan  middelen met als gevolg wachtlijsten die blijven groeien. Daarom werd gezocht naar een systeem dat op een ‘rechtvaardige manier’ de middelen verdeelt. Het systeem kreeg de naam zorgregie en werkt als volgt: Iedereen die ondersteuning wil, krijgt een plaats op de wachtlijst en een contactpersoon toegewezen.  Deze contactpersoon maakt een uitgebreid dossier over de persoon.

 

Regionale Prioriteitencommissie

Dat dossier gaat naar de regionale prioriteitencommissie, waar de leden van deze commissie beslissen of iemand ondersteuning  krijgt of niet op basis van alle dossiers die ze krijgen en op basis van het beschikbare budget. Een moeilijke taak voor de leden en een onmogelijk keuze om te maken: wie is er het ergste aan toe? Wie verdient ondersteuning het meest. Onafhankelijk Leven vzw heeft veel respect voor de leden van de RPC’s. Zij worden blootgesteld aan een extreem moeilijke opdracht. Met dit standpunt bekritsieren we het systeem van RPC’s, niet de mensen die eraan deelnemen.


Niet de juiste visie

Onafhankelijk Leven vzw heeft geen vertrouwen in het huidige systeem van RPC’s. Zo weten we dat een RPC in sommige gevallen een inhoudelijk oordeel velt over de ondersteuningsvraag, ook al staat expliciet vermeld dat ze dat niet mogen. Hebben mensen nog niet alle mogelijke ondersteuningsvormen geprobeerd, zoals bijvoorbeeld reguliere diensten? Dan krijgen ze geen ondersteuning. We krijgen getuigenissen van ex-RPCleden, zowel vanuit voorzieningen als gebruikers,  waaruit blijkt dat de RPC geen vertrouwen heeft in een Persoonlijk assistentiebudget (PAB) en daarom negatief beslist en mensen aanraadt om een andere ondersteuningsvorm te kiezen. Dit gaat zo ver dat zelfs contactpersonen aanraden om geen PAB aan te vragen.

 

Geen uniformiteit

Daarnaast weten we dat de verschillende provincies verschillende regels en criteria hanteren om te beslissen over de toekenning van ondersteuning aan de zorgvrager. Hoewel men vertrekt van algemene richtlijnen zien we dat de RPC’s in de verschillende provincies eigen afspraken maken, criteria toevoegen of weglaten en andere factoren als doorslaggevend beschouwen. Geen uniformiteit tussen de verschillende provincies leidt tot een ongelijke behandeling tussen zorgvragers.

 

Voorkennis en onpartijdigheid RPC leden

De dossiers die de prioriteitencommissie bespreekt, zijn soms niet onbekend voor de RPC leden. In sommige gevallen vulden ze zelf het dossier in of kennen ze de persoon of organisatie die het dossier invulde. De leden beslissen in dat geval dus rechtstreeks of onrechtstreeks mee over een dossier dat ze zelf invulden en verdedigen. Andere RPC-leden moeten mee beslissen over een plaats in hun eigen voorziening. De beslissing kan een negatief of positief effect hebben op de werking van hun eigen voorziening. Dat maakt hen partijdig en erg vatbaar en kwetsbaar voor druk van derden.

Dat is begrijpelijk, want het is moeilijk om de belangen van iemand die je niet kent voor iemand die je wel kent te plaatsen. Of de belangen van je werkgever, de voorziening, te negeren.

 

Tijd en geld

Tot slot is de zorgregie een ingewikkeld systeem met verschillende niveaus en organen. Een centrale afdeling bij het VAPH en een regionale afdeling per provincie. Het gaat over een zeer groot aantal vergaderingen en mensen die worden ingeschakeld om het systeem draaiende te houden. Er zijn vele voorbeelden aan te halen van buitensporig veel ‘manuren’  die verloren gaan aan de overlegtafels van de zorgregie met een minimale output. Zoals bijvoorbeeld 3 of 4 vergaderingen van meerdere  uren  met dertig à veertig professionals om uiteindelijk aan een handvol mensen ondersteuning toe te kennen. De vereenvoudiging van dat systeem kan budget vrijmaken om heel wat mensen ondersteuning te geven.

 

Ons alternatief: Centrale commissie

Onafhankelijk Leven vzw streeft naar een situatie waarbij geen enkel systeem nodig is om de schaarste te verdelen. Waarbij iedereen die ondersteuning vraagt, die ook krijgt. In de huidige context en situatie blijkt dat door beperkte middelen niet mogelijk. Daarom stellen wij een systeem voor dat dat een groot deel van bovenstaande problemen aanpakt en de schaarste op een meer rechtvaardige manier verdeelt.

In principe hebben we voldoende aan 1 centrale prioriteitencommissie  (bestaande uit verschillende kamers waarbij de leden af en toe van kamer wisselen). Werken met een centrale RPC kan heel wat budget besparen, meer duidelijkheid scheppen en het eerlijker maken voor gebruikers. De commissie werkt volgens een huishoudelijk reglement dat het niet mogelijk maakt dat de verschillende kamers op centraal niveau verschillende regels en criteria hanteren.

Daarnaast ligt het behouden van de huidige regionale werking niet in dezelfde lijn van het regeerakkoord. Een algemene trend in dat regeerakkoord is het afbouwen van taken en bevoegdheden van provincies.

 

Ons alternatief: Professionalisering en nieuwe visie

Deze centrale RPC bestaat uit professionelen met deontologische achtergrond. Neutrale, onafhankelijke en speciaal bevoegde experten die hiervoor ook een vergoeding krijgen (bijvoorbeeld: psycholoog, dokter, ethicus, wetenschappelijk onderzoeker in de sector, …). De nodige competenties en vereisten worden vastgelegd in een competentieprofiel.

De commissie werkt volgens een nieuwe visie. De leden van een comités gaan niet langer uit van pakketten en een aanbodgestuurd systeem. Ze redeneren vanuit de ondersteuningsvraag. Wat de persoon nodig heeft is belangrijk, niet wat de oplossing zal zijn. Ze vellen op geen enkel moment een inhoudelijk oordeel. Deze redenering sluit aan bij het nieuwe systeem van persoonsvolgende financiering.

Tot slot is er een toezicht en evaluatiesysteem nodig  waarbij gebruikers betrokken zijn en een hoorrecht en beroepsrecht in elke fase en beslissing van het systeem.

< Terug naar nieuwsoverzicht

Lid worden

Als lid van Onafhanklijk Leven vzw geniet je van interessante voordelen.

Ontdek de voordelen

Ontvang onze laatste nieuwtjes

Door jouw gegevens in te vullen, ga je akkoord met onze privacy policy.

Volg ons via social media

Klik hier en praat met ons mee

Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies.

Akkoord