Advieslijn 03 808 22 99

Beschermingsmaatregelen: de nieuwe wet

Geschreven op vr 3 oktober, 2014 door Tinne Poels in de categorie Nieuws

Beschermingsmaatregelen: de nieuwe wet

Sinds 1 september trad de nieuwe wet rond beschermingsmaatregelen in werking.  Er werd een grote en goede stap vooruit gezet. De vorige wet rond bewindvoering en verlengde minderjarigheid was sterk verouderd en paste niet meer in de huidige visie op personen met een beperking.   Het uitgangspunt voor de nieuwe wet vormt het VN verdrag van 2006 inzake de rechten van personen met een handicap. Dit verdrag stelt de persoon centraal en vertrekt vanuit zijn mogelijkheden en kwaliteiten.

We proberen hier beknopt de nieuwe wet te duiden. 

Sinds 1 september trad de nieuwe wet rond beschermingsmaatregelen in werking.  Er werd een grote en goede stap vooruit gezet. De vorige wet rond bewindvoering en verlengde minderjarigheid was sterk verouderd en paste niet meer in de huidige visie op personen met een beperking.   Het uitgangspunt voor de nieuwe wet vormt het VN verdrag van 2006 inzake de rechten van personen met een handicap. Dit verdrag stelt de persoon centraal en vertrekt vanuit zijn mogelijkheden en kwaliteiten.

Wat verandert er met de nieuwe wet?

Voor personen die via de rechtbank een beschermingsmaatregel willen aanvragen, komt één globaal statuut: het bewind.   Dit statuut vervangt de huidige bestaande statuten (oa voorlopig bewind en verlengde minderjarigheid).

De bewindvoering kan gaan over  de materiële belangen van een persoon, maar ook over de persoonlijke belangen, of een combinatie van beiden. Wat deze bewindvoering inhoudt, wordt op maat van de betrokken persoon bepaalt, rekening houdend met diens individuele mogelijkheden en beperkingen. Bij het aanstellen van een bewindvoering wordt steeds uitgegaan van bekwaamheid. Indien nodig wordt proportioneel een bescherming ingevuld: dit kan gaan van bijstand tot vertegenwoordiging door een bewindvoerder.  Daarnaast wordt de rol van de vertrouwenspersoon groter, en speelt het sociale netwerk een grotere rol.

Hoe?
De aanvraag voor de aanstelling van een bewindvoerder gebeurd nog steeds door een éénzijdig verzoekschrift in te dienen, vergezeld van een recente medische verklaring en een recent attest van woonst. Nieuw is dat het verzoekschrift een vragenlijst zal bevatten waarin het sociaal netwerk van de te beschermen persoon zal geschetst worden. Die gegevens kunnen helpen in de beoordeling van de vrederechter omtrent de gradatie van bescherming die nodig is.

Wat?
We lichten hier kort de belangrijkste zaken van de nieuwe wet toe:

1. Gerechtelijke bescherming over de persoon
Deze maatregel gaat over bv de keuze van de woonplaats van de betrokken persoon, het vertegenwoordigen vd persoon in procedures, keuzes ivm medische behandeling, toestemming om te huwen, ….
Bij de bescherming over de persoon is slechts één bewindvoerder mogelijk, behalve indien het de ouders betreft (dan zijn ze beiden bewindvoerder).  Er wordt bij de aanstelling steeds de voorkeur gegeven aan naaste familieleden.
De vrederechter oordeelt voor een lijst van 19  punten welke maatregel nodig is (bijstand of vertegenwoordiging). Dit kan dus per punt verschillend zijn. Voor sommige (oa medische) beslissingen heeft de bewindvoerder nog wel vooraf een machtiging van de vrederechter nodig.


2. Gerechtelijke bescherming over de goederen
Ook hierbij oordeelt de vrederechter over de bekwaamheid van een persoon voor een lijst van 17 zaken, zoals:  het aangaan van een lening, het dagelijks beheer van geld, schenkingen, aangaan van een (huur)overeenkomst, … Per punt wordt weer beoordeeld of de betrokken persoon bijstand dan wel vertegenwoordiging nodig heeft.
Bij de bescherming over de goederen kunnen meerdere bewindvoerders aangeduid worden. Indien er een bewindvoerder over de persoon is, wordt deze ook als bewindvoerder over goederen aangeduid. In ieder geval genieten ook dichte familieleden de voorkeur.


3. De vertrouwenspersoon
De vertrouwenspersoon ondersteunt de beschermde persoon en is een brug tussen de beschermde persoon en diens bewindvoerder(s). De vertrouwenspersoon  moet alle verslaggeving van de bewindvoerder(s) ontvangen en moet op de hoogte gehouden worden van alle beslissingen die genomen worden. Als de beschermde persoon niet in staat is om zijn wensen en meningen uit te drukken, mag de vertrouwenspersoon dit doen.
Een of meerdere vertrouwenspersonen kunnen aangesteld worden, op eenvoudig (zelfs mondeling) verzoek.
Wanneer ouders bewindvoerder zijn, kan er geen bloedverwant aangesteld worden als vertrouwenspersoon. In tegenstelling tot de bewindvoering, kunnen hier wel personeelsleden van de voorziening waar de persoon verblijft,  worden aangesteld.


4. De voorkeurverklaring
Iedereen die (nog) gezond van geest is, kan een voorkeurverklaring afleggen bij ofwel de vrederechter ofwel de notaris. Deze voorkeurverklaring kan zowel betrekking hebben op de aanstelling van een of meerdere bewindvoerder(s) en hun specifieke taken, als op de aanstelling van één of meerdere vertrouwenspersonen. In deze verklaring kunnen ook de principes opgenomen worden die de toekomstige bewindvoerder(s) zal moeten respecteren.

 

Zonder de rechtbank?
Wanneer een persoon (nog) wilsbekwaam is, kan zonder tussenkomst van de rechtbank, een lastgeving worden opgemaakt. Dit is een soort volmacht die wordt gegeven aan een andere, zelf te kiezen persoon. Het gaat om een document, waarin de wilsbekwame persoon schriftelijk vastlegt wie de lasthebber wordt, welke opdracht deze krijgt en volgens welke principes, voorwaarden en formaliteiten deze moet handelen. 
Een lastgeving kan enkel gaan over materiële belangen (goederen, financiën).  De lastgeving moet ook steeds geregistreerd worden om geldig te zijn. Dit kan bij de notaris of bij een griffier.

< Terug naar nieuwsoverzicht

Lid worden

Als lid van Onafhanklijk Leven vzw geniet je van interessante voordelen.

Ontdek de voordelen

Ontvang onze laatste nieuwtjes

Door jouw gegevens in te vullen, ga je akkoord met onze privacy policy.

Volg ons via social media

Klik hier en praat met ons mee

Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies.

Akkoord