Advieslijn 03 808 22 99

55% voorzieningen gebruikt vrijheidsbeperkende maatregelen

Geschreven op zo 23 februari, 2014 door Marianne Callebaut in de categorie Nieuws

55% voorzieningen gebruikt vrijheidsbeperkende maatregelen

Meer dan de helft van de voorzieningen beperkt op sommige momenten de bewegingsruimte van de mensen waaraan ze ondersteuning bieden. Dat is een conclusie van het rapport van zorginspectie na een bezoek aan  245 organisaties de afgelopen twee jaar. Zorginspectie onderzocht verschillende domeinen zoals infrastructuur, maaltijden en medicatie. Uit het rapport blijkt dat er sowieso wel wat werk aan de winkel is, maar vooral het onderdeel over vrijheidsbeperkende maatregelen baart ons zorgen.

Meer dan de helft van de voorzieningen beperkt op sommige momenten de bewegingsruimte van de mensen waaraan ze ondersteuning bieden. Dat is een conclusie van het rapport van zorginspectie na een bezoek aan  245 organisaties de afgelopen twee jaar. Zorginspectie onderzocht verschillende domeinen zoals infrastructuur, maaltijden en medicatie. Uit het rapport blijkt dat er sowieso wel wat werk aan de winkel is, maar vooral het onderdeel over vrijheidsbeperkende maatregelen baart ons zorgen.

Bewegingsvrijheid beperken
Een vrijheidsbeperkende maatregel is een maatregel waarbij de bewegingsruimte van de persoon beperkt wordt. Dat gebeurt in een situatie waarbij de persoon die de maatregel toepast, er van overtuigd is dat de persoon die de maatregel ondergaat een gevaar is voor zichzelf of zijn omgeving. Het kan gaan over ‘niet ingrijpende maatregelen’, zoals een kamer gebruiken om tot rust te komen. Maar het gaat ook over ingrijpende maatregelen zoals een time-out of fixatie. Bij fixatie beperk je letterlijk de bewegingsmogelijkheid van de persoon door hem of haar vast te binden, terwijl een time-out meestal over opsluiten of afzonderen gaat.

Enkele cijfers
Om een duidelijk zicht op de situatie te krijgen, geven we eerst een aantal cijfers en vaststellingen mee. Hoe vaak gebruiken voorzieningen de maatregelen, waar worden ze het vaakst gebruikt en welke maatregelen worden het vaakst gebruikt?

  • 55% van de 245 bezochte voorzieningen gebruikt vrijheidsbeperkende maatregelen
  • Het gebruik komt het meest voor in de residentiële minderjarigenzorg
  • In de meeste gevallen gaat het over een combinatie van meerdere maatregelen: fixatie en time-out

Wanneer zorginspectie de voorzieningen nog verder bevroeg, doken nog enkele onrustwekkende cijfers op:

  • In twee voorzieningen werd vastgesteld dat afzondering werd gehanteerd zonder dat hierover interne globale afspraken gemaakt waren.
  • In één geval werden de afspraken uit de procedure niet toegepast.
  • In 5 situaties werd onvoldoende toezicht gegarandeerd bij gebruik van een afzonderingsruimte

Zorginspectie maakte een aantal voorzieningen attent op een aantal zaken:

  • Zorginspectie maakte 5 voorzieningen attent op een onveilige situatie in een afzonderingssituatie
  • In 3 situaties werd een voorziening aangeraden om afspraken te maken over de maximale duur van afzondering
  • In 40 situaties werd de voorziening aangeraden om binnen de werking ook afspraken te maken over ‘minder ingrijpende maatregelen’

1 fout is genoeg
Ondanks ook positieve resultaten, goede wil van voorzieningen en de goede registratie en intern overleg hierover, maken wij ons zorgen. Want waar begin en eindigt zoiets? Zijn mensen voldoende geschoold en in staat om hierover te beslissen? Welk effect heeft dat op de persoon die de maatregel ondergaat? Zou de opvoeder anders beslissen als het over zijn eigen zoon of dochter zou gaan? Zijn er geen alternatieven? Allemaal vragen die naar boven rijzen bij deze cijfers.

Je kan natuurlijk  redeneren dat het allemaal niet zo gemakkelijk is. Of dat die cijfers misschien nog hoger zouden kunnen liggen? Maar we weten uit het verleden dat 1 slechte beslissing een keer te veel kan zijn. Denk maar aan Roelie. Een Nederlandse vrouw van 44 die stierf omdat de opvoeders in de voorziening onprofessioneel en agressief te werk gingen. 1 fout is genoeg om onomkeerbare schade aan te richten. Niet alleen voor Roelie, maar ook voor haar vrienden en familie.

Tijd voor keuzevrijheid
En net daarom is een omslag in de sector voor personen met een beperking broodnodig. Geef personen met een beperking zelf de touwtjes in handen. Geef het budget aan hen. Laat hen zelf beslissen waar ze met dat budget naartoe gaan en hoe ze hun ondersteuning organiseren.
Wij hopen dat de ontwikkelingen van persoonvolgende financiering personen met een beperking die kans geven. Zodat niemand ooit verplicht wordt om te verblijven in een voorziening waar ze geen controle hebben over de vrijheidsbeperkende maatregelen die de voorziening aan hen op legt.

Het rapport van zorginspectie vind je hier

< Terug naar nieuwsoverzicht

Lid worden

Als lid van Onafhanklijk Leven vzw geniet je van interessante voordelen.

Ontdek de voordelen

Ontvang onze laatste nieuwtjes

Door jouw gegevens in te vullen, ga je akkoord met onze privacy policy.

Volg ons via social media

Klik hier en praat met ons mee

Om de gebruikerservaring van deze site te verbeteren gebruikt deze website cookies.

Akkoord